|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
 
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
خهونامهی کوردی بهشی دهیهم (1): گوڵ : لهخهودا پیاوێکی شکۆمهندو به ناو بانگ و به شهڕهفه ، یان گهڕانهوهی ئهو خۆشهویستانهیه که دوورن لێت ، گوڵ لێکردنهوه له باخچه مانای پایه به رزی و بهدهست هێنانی خۆشهویستی یه ، ههروهها گوڵ ئافرهتێکه یان جیا ئهبێتهوه یان ئهمرێ ، ههروهها ووتراوه گوڵ بازرگانیه تی یهو نامێنێ یان خۆشی و شادی یه بۆ ماوهیهکی کهم بهردهوام ئهبێت ، کوڕو کچی گهنج له خهودا گوڵیان له سهر سهربێت زهماوهند ئهکهن ،ڕۆنی گوڵ زیرهکی یه ، بڕینهوهی دارو درهختی گوڵ غهم و خهفهته ،گوڵی زهرد نهخۆشی یه ، گوڵی سوریش پارهو جوانی یه ، گوڵی سپیش پارهیهکی کهمه .
(2): کانی :لهخهودا ڕزق و خێرو بهرهکهتهو بهدی هاتنی نیازو مهبهسته ، تهقینی یهك کانیاو لهناو ماڵ خێرو خۆشی یه بهڵام تهقینی کانی زۆر لهناو ماڵ باش نی یهو کارهساته ، ههروهها تهقینی کانی ئاو له ناو دیواری ماڵهکه باش نی یه ، دهست نوێژ شوشتن به ئاوی کانی زۆر باشه ، گهیشتنی ئاوی کانی بۆ ناو ماڵ خێر و خۆشی و رزقه ئهگاته ئهو ماڵه .
(3): پێکهنین : پێکهنین بهدهنگی نزم وهك زهرده خهنه خؤشی و شادی یه ، پێکهنین به دهنگی بهرز گریانه ، ئهگهر یهکێك به دڵهوه پێ بکهنێ مژدهی ئهوهیه کوڕیان ئهبێت ، ئهگهر یهکێك لهسهر خۆ وهك زهرده خهنه پێ بکهنێ ئهو کهسه پیاو چاکه ، ئهگهر زهوی پێ بکهنێ ئهو ساڵه کشت و کاڵ باش ئهبێت ، ئهگهر مردو پێ بکهنێ لهو دونیایه باری زۆر باشه .
(4): ئاو : له خهودا ژیانێکی خۆشه ، بینینی ئاو لهناو ماڵ خۆشی و شادی و پارهو مارهبڕین و زهماوهنده ، ئاوهکه زۆر پاك بێت ههرزانی ئهبێت ، ئاو خواردنهوه زۆر باشه ، ئاو خواردنهوهی زۆر تهمهن درێژی یه ، ههروهها ووتراوه ئاو فیتنهو ئاژاوهیه له ئایین دا ، ئهو کهسهی بهرداغێك ئاوی بدرێتێ هاوسهرهکهی کوڕی ئهبێت ، ئهو کهسهی لهبهرداغێك دا ئاوی پاك بخواتهوه ئهو کهسه لههاوسهرهکهی یان له کوڕهکهی پاره وهرئهگرێت ، خواردنهوهی ئاوی گهرم غهم و خهفهته ، شهربهیهك ئاو پارهی ههڵگیراوه ، ئاوی مهند زیندانه ، بهکارهێنانی ئاوی گهرم بهڕۆژ ئازارو سزایه به شهویش ترسه له جنۆکه ، ئاوی سوێر ماندو بوونه لهپێناوێ پهیداکردنی ڕزق دا ، ئاوی پیس پارهی حهرامه ، ئاوی ڕهش باش نی یه ئاوی زهرد نهخۆشی یه ، ئهو کهسهی دهم وچاوی خۆی له ناو ئاودا ببینێ ئهو کهسه لهگهڵ خزم و کهس و کاری دا چاکه ئهکات ، تهڕبوونی جل و بهرگ سهفهره یان زیندانه ، یهکێك هاوسهرهکهی دوو گیان بێت بهرداغێك ئاوی بدرێتێ و بهرداغهکه له دهستی بکهوێ و بشکێ ژنهکهی ئهمرێ ، ئهگهر تهنها ئاوهکهی بڕژێ و بهرداغهکه نهشکێ منداڵهکهی ئهمرێ و ژنهکهی سهلامهت ئهبێت، خۆ شۆرین به ئاوی سارد تۆبه و چا بوونهوی نهخۆشی و بهڕهڵڵاکردنی زیندانی و تهواو بوونی ترسه ، ئهو کهسهی ئاو لهبیر دهربهێنێ ئهو کهسه به فێڵ پارهی دهست دهکهوی .
(5):ئاودهست (توالێت): شوێنی ههسانهوهو پاك و تهمیزی یه ، ههروهها به مانای گیروگرفت و ڕزگار بوون لهو گیرو گرفته دێت ، ئهگهر ئاودهستهکه بؤنی نهبێت ئافرهتی ئهو ماڵه ئافرهتێکی ڕهوشت پاکه ، ئهگهر ئاودهستهکه پاك نهبێت و بۆنیشی ههبێت ئافرهتهکه ڕهوشتی باش نی یه و له ڕێ لای داوه ، ئهگهر تهنها بۆنی ههبێت ئهو ئافرهته زۆر بهدهسهڵاته و بهسهر مێردهکی زاڵهو ناو بانگیشی دهرکردوه ، قولیی بیری ئاودهست سهختی کاروباری ئهو کهسه دهردهبڕێ ، ئهگهر بیرهکه پڕ بووبێت هاوسهری ئهو کهسهی خهوهکهی بینیوه دوو گیانه ، ئاودهست ماڵین زهرهرو زیان و ههژاری یه ، بیری ئاودهست پڕ بێت و لێ ی بڕوا ئهوه غهم و خهفهته ، ئهو کهسهی بکهوێته ناو بیری ئاودهست و لێ ی دهرنهچێ زیندانی ئهکرێت ،ئاودهست بهمانای خزمهت کاری ناو ماڵیش دێت .
(6): ئاوێنه : لهخهودا خهیاڵ و لهخۆ بایی بوونه ، ئهوکهسهی تهماشای ئاوێنه بکات و ببینێ ڕیشی ڕهشه بهڵام خۆی بهم جۆره نهبێت ئهو کهسه لهلایهن خهڵکی ڕێزی لێ ئهگیرێ ، ئهو کهسهی هاوسهرهکهی لێ ی دوور بێت و سهیری ئاوێنه بکات هاوسهرهکهی بۆ ئهگهڕێتهوه ، ئهگهر گهنج بێت و هاوسهری نهبێت ئهو کهسه زهماوهند ئهکات ،ئهگهر فهرمان بهری دهوڵهت بێت لهسهر کارهکهی لا ئهبردرێ ، ئهو کهسهی ئاوێنهکهی بشکێ هاوسهرهکهی ئهمرێ، ئهگهر یهکێك به چاکی لهئاوێنه تهماشای خۆی بکات و بیر بکاتهوه ئهو کهسه غهم و خهفهتی نامێنێ، ئاوێنهی ژهنگاوی باری ژیانی ئهو کهسه دهردهبڕێ ، ئاوێنهی زێڕین زۆر باشه ههروهها ووتراوه ئهوکهسهی زۆر تهماشای ئاوێنه بکات خوای گهوره لێ ی ڕازی نی یه ، نهخۆش تهماشای ئاوێنه بکات ئهمرێ ، ئافرهتی دوو گیان تهماشای ئاوێنه بکات کچی ئهبێت ئهگهر هاوسهرهکهی تهماشای ئاوێنه بکات کوڕی یان ئهبێت ، زیندانی کراو تهماشای ئاوێنه بکات بهڕهڵڵا ئهکرێت.
(7): تهڵاق : بؤ ئهو کهسهی هاوسهری نهبێت مانای گۆڕینی باری ژیانیهتی ،بؤ ئهوکهسهی هاوسهری ههبێت مانای ئهوهیه باری ژیانی باتڵه ، بۆ نهخۆشیش مردنه ، ئهوکهسهی لهخهودا هاوسهرهکهی تهڵاق بدات دهوڵامهند ئهبێت ، ئهو کهسهی یهك جار هاوسهرهکهی تهڵاق بدات و دهرفهتی گهڕاندنهوهی ههبێت ئهو کهسه له ئیش و کاری ئێستای دوور ئهکهوێتهوه ، ئهو ئافرهتهی له خهودا تهڵاق بدرێت ئهمرێ .
(8):جل و بهرگ : له زستان له خهودا بیبینی باشتره لهوهی له هاوین دا بیبینی ، ئهو کهسهی بۆ یهکهم جار جۆره جل و بهرگێك له بهر بکات که پێشتر له بهری نهکردبێ ئهو کهسه بهرهو دهست کورتی و ههژاری دهچێت ، جل وبهرگ پیاوێکی سهرۆکه ، جل و بهرگ بۆ بازرگان سهر مایهیهوبۆ مهلاو زانیار زانسته ، ئهو کهسهی له خهودا ببینێ جل و بهرگی پیس بووه ئهو کهسه گومان له ڕزقی دهکرێت ، جل و بهرگی هاوین باش نی یه چونکه گهرمای هاوین غهم و خهفهته ، جل و بهرگ به پێ ی جۆرو ڕهنگ دهگۆڕدرێ، ئافرهت له خهودا جل و بهرگی پیاوی له بهر بێت زۆر باشه ، ئهگهر پیاویش له خهودا جل و بهرگی ئافرهتی له بهر بێت مانای غهم و خهفهت و ترسه .
(9): دز : له خهودا نهخۆشی یه ، ئهگهر دزهکه ڕهش بێت ئهوه ڕهش بینی یه ئهگهر سوور بێت ئهوه لهناو خوێنه ئهگهر زهرد بێت زهردوه ئهگهر سپی بێت بهڵغهمه ، دز لهخهودا شتێ بدزێ پیاوێك ئهکوژێ ، دز له خهودا به مانای پادشای ڕوح کێشانیش دێت ، ههروهها دز مانای گهڕانهوهی ئهو کهسهیه که دووره لێت ، دز بچێته ماڵێك و ئهو ماڵه نهخۆشی تیا بێت نهخۆشهکه ئهمرێ، ئهگهر نهخۆش دز بکوژێ چاك ئهبێتهوه ، دز بچێته ماڵێك و ئهو ماڵه کچێکی گهنجیان ههبێت ئهو کچه خواز بینی ئهکرێت ،دز پیاوێکی زینا کهرو فێڵ بازه ، لهوانهیه دز شێر و مارو شهیتان و چاو نهفهس بێت .
(10): زبڵ خانه : زبڵ خانه له خهودا دونیایه زبڵیش پارهیه ، ئهو کهسهی نهخۆش بێت یان دڵ تهنگ بێت خۆی له زبڵ خانه دا ببینێ یان زبڵ خانهیهك بکڕێ یان زبڵ خانهیهکی دهست کهوێت چاك ئهبێتهوه و دڵخۆش و کامهران ئهبێت ، ههروهها ووتراوه زبڵ خانه له خهودا پارهو ژن هێنان و شوکردن وچاك بوونهوهی نهخۆش و کامهرنی یه ، خۆ ڕووت کردنهوه له زبڵ خانه دا دهست کورتی و ههژاری و مردنه .
تا بهشی داهاتوو به خواتان ئهسپێرم خواتان له گهڵ
:::::::::::: باوکی ڕهنج ::::: :::2008-08-15::::::::::::
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
